Posiadanie kilku telewizorow w domu to dzis standard, ale sprawne rozprowadzenie sygnalu do wszystkich odbiornikow wymaga przemyslanego projektu. Wybor odpowiednich podzespolow instalacji zalezy od liczby telewizorow, rodzaju wybranego zrodla sygnalu oraz planowanego budzetu. W niniejszym poradniku przedstawiamy, jak krok po kroku zaplanowac instalacje telewizyjna obejmujaca kilka urzadzen, na co zwrocic uwage podczas zakupow oraz jakie rozwiazania sprawdzaja sie w roznych scenariuszach.

Okreslenie potrzeb i liczby odbiornikow

Przed zakupem jakichkolwiek elementow instalacji warto dokladnie przeanalizowac rozklad pomieszczen w domu lub mieszkaniu. Nalezy zaznaczyc na planie, w ktorych pokojach ma stanac odbiornik telewizyjny oraz jakie funkcje beda mu przypisane. Inne wymagania ma salon, gdzie zazwyczaj oczekujemy pelnego pakietu programow satelitarnych, a inne sypialnia czy kuchnia, gdzie wystarcza darmowe kanaly naziemne. Te roznice wplywaja bezposrednio na typ konwertera, liczbe dekoderow oraz ilosc okablowania potrzebnego do wykonania instalacji.

Istotnym pytaniem jest rowniez to, czy ktorykolwiek z telewizorow bedzie wykorzystywany do nagrywania programow. Jesli planujemy funkcje nagrywania na zywo, dekoder musi dysponowac druga glowica tunera, co automatycznie zwieksza wymagania dotyczace konwertera. W takiej sytuacji konieczne staje sie zastosowanie konwertera z wieksza liczba wyjsc lub urzadzenia obslugujacego standard Unicable.

Konwerter satelitarny a liczba wyjsc

Konwerter stanowi kluczowy element kazdej instalacji satelitarnej. Urzadzenie to montowane jest w ognisku czaszy anteny i przetwarza sygnal o wysokiej czestotliwosci na nizszy, ktory mozna przesylac standardowym kablem koncentrycznym. Od liczby niezaleznych wyjsc konwertera zalezy, ile tunerow moze jednoczesnie odbierac sygnal z jednej anteny.

Konwerter typu Single dysponuje jednym wyjsciem i sluzy do obslugi pojedynczego odbiornika. Jego zastosowanie w instalacjach na kilka telewizorow jest bardzo ograniczone. Konwerter typu Twin to w istocie dwa niezalezne uklady w jednej obudowie, kazdy z wlasnym wyjsciem. Pozwala na podlaczenie dwoch tunerow, ktore moga jednoczesnie odbierac programy z roznych polaryzacji i pasm czestotliwosci.

Konwerter typu Quad wyposazony jest w cztery wyjscia i stanowi popularne rozwiazanie dla domow z trzema lub czterema telewizorami. Kazde wyjscie dziala jak niezalezny konwerter, umozliwiajac jednoczesny odbior na czterech tunerach. Dla wiekszych instalacji przeznaczony jest konwerter typu Octo z osmioma wyjsciami, pozwalajacy obsluzyc nawet osiem dekoderow z jednej anteny.

Warto odroznic konwerter Quattro od Quad. Urzadzenie Quattro dzieli sygnal na cztery pasma (pionowe/poziome oraz dolne/gorne), a kazdy port jest dedykowany jednemu pasmu. Nie mozna podlaczyc go bezposrednio do tunera, poniewaz wymaga obecnosci urzadzenia przelaczajacego, jakim jest multiswitch.

Aktualne ceny konwerterow na polskim rynku ksztaltuja sie nastepujaco: konwerter Single kosztuje od 25 do 45 zl, Twin od 45 do 80 zl, Quad od 40 do 90 zl, Octo od 80 do 140 zl, natomiast Quattro od 80 do 150 zl.

Multiswitch jako elastyczne rozwiazanie

W sytuacji, gdy instalacja wymaga obslugi wiekszej liczby odbiornikow niz oferuje konwerter Quad, lub gdy zachodzi potrzeba mieszania sygnalu satelitarnego z naziemnym, z pomoca przychodzi multiswitch. To urzadzenie przelacza sygnal z konwertera Quattro do wybranych wyjsc na podstawie polecen wysylanych przez dekodery z wykorzystaniem protokolu DiSEqC.

Najczesciej stosowany model multiswitch 5/8 posiada piec wejsc (cztery z konwertera Quattro oraz jedno z anteny naziemnej) i osiem wyjsc abonenckich. Kazdy z osmiu podlaczonych telewizorow moze niezaleznie wybierac dowolny kanal z satelity lub z naziemnej telewizji cyfrowej, bez wzgledu na to, co ogladaja pozostali domownicy. W mniejszych instalacjach, obejmujacych do czterech odbiornikow, sprawdza sie wersja multiswitch 5/4 z czterema wyjsciami.

Koszt multiswitcha zalezy od producenta i modelu. Podstawowe urzadzenia z osmioma wyjsciami mozna nabyc juz za okolo 150–200 zl, natomiast profesjonalne modele renomowanych marek kosztuja 300–500 zl.

Kabel koncentryczny i okablowanie

Odpowiedni dobor kabla koncentrycznego ma kluczowe znaczenie dla jakosci sygnalu w calej instalacji. Najwazniejszym parametrem jest impedancja, ktora w przypadku telewizji naziemnej i satelitarnej wynosi standardowo 75 omow. Rownie istotna jest zyla wewnetrzna – jej grubosc i material wykonania wplywaja bezposrednio na tlumienie sygnalu.

Do instalacji satelitarnych rekomendowane sa kable z rodziny Triset-113, ktore charakteryzuja sie niskim tlumieniem i wysoka odpornoscia na warunki atmosferyczne. Kabel ten dostepny jest w wersji standardowej oraz zelowanej, przeznaczonej do prowadzenia w ziemi lub na zewnatrz budynku. Cena metra biezacego dobrej jakosci kabla koncentrycznego klasy A wynosi od 3 do 5 zl.

Przy prowadzeniu okablowania nalezy unikac ostrych zagiec, ktore moga uszkodzic zyle wewnetrzna, oraz kontaktu z innymi przewodami elektrycznymi, mogacymi powodowac zaklocenia. Kazde polaczenie kabla wymaga zastosowania wlasciwych zlaczek typu F, ktore zapewniaja ciaglosc ekranowania i minimalizuja straty sygnalu.

Gniazda abonenckie i rozdzielacze

Koncowym elementem instalacji sa gniazdka abonenckie montowane w pomieszczeniach, gdzie stoja telewizory. W nowoczesnych instalacjach stosuje sie gniazdka z dwoma lub trzema wyjsciami, umozliwiajace podlaczenie zarowno dekodera satelitarnego, jak i telewizji naziemnej oraz radia.

Rozrozniamy gniazda koncowe i przelotowe. Gniazdo koncowe stosuje sie na zakonczeniu linii kablowej, natomiast gniazdo przelotowe pozwala na prowadzenie sygnalu dalej do kolejnych odbiornikow. Typowe gniazdo R-TV-SAT kosztuje od 15 do 40 zl za sztuke, w zaleznosci od producenta i wykonania.

W instalacjach z konwerterem Quad lub Octo, gdzie sygnal jest juz podzielony wewnetrznie, mozna zrezygnowac z dodatkowych rozdzielaczy. Natomiast przy stosowaniu konwertera Single lub Twin konieczne jest uzycie rozdzielacza antenowego (splittera). Podstawowy rozdzielacz na dwa wyjscia kosztuje okolo 10–20 zl, model czterowyjsciowy od 15 do 45 zl.

Montaz anteny satelitarnej

Prawidlowe ustawienie anteny satelitarnej ma fundamentalne znaczenie dla jakosci odbioru. Dla pozycji orbitalnej Hotbird, na ktorej znajduja sie polskie pakiety programow, kierunek ustawienia czaszy to azymut okolo 190 stopni, a kat elewacji wynosi okolo 30 stopni (wartosci te moga nieznacznie roznic sie w zaleznosci od lokalizacji).

Montaz anteny powinien odbywac sie na stabilnym podlozu, najlepiej na scianie budynku lub dedykowanym maszcie. Czasza nie powinna byc narazona na silne wiatry ani zaslonieta przez drzewa czy inne przeszkody terenowe. Po zamocowaniu uchwytu antene nalezy precyzyjnie nakierowac na satelite, korzystajac z miernika sygnalu lub kreatora w dekoderze.

W przypadku problemow z odbiorem, takich jak zanikajacy sygnal lub pikselizacja obrazu, konieczna moze okazac sie naprawa anteny lub regulacja ustawienia czaszy. Regularna konserwacja, w tym sprawdzanie stanu kabli i polaczen, pozwala uniknac wielu problemow eksploatacyjnych.

System Unicable jako alternatywa

Dla instalacji obejmujacych wiele telewizorow, zwlaszcza w budynkach wielorodzinnych, ciekawym rozwiazaniem jest system Unicable (SCR). Pozwala on na przesylanie sygnalu z jednej anteny do wielu odbiornikow za pomoca jednego kabla koncentrycznego. Dekodery musza obslugiwac standard Unicable, co pozwala na znaczne uproszczenie instalacji i redukcje ilosci okablowania.

System Unicable II oferuje jeszcze wieksza elastycznosc, umozliwiajac podlaczenie do 32 tunerow przy uzyciu jednego przewodu. Jest to rozwiazanie szczegolnie przydatne w hotelach, akademikach czy duzych domach wielorodzinnych.

Podsumowanie konfiguracji

Planowanie instalacji telewizyjnej na kilka telewizorow wymaga uwzglednienia kilku kluczowych czynnikow. Liczba odbiornikow determinuje wybor konwertera o odpowiedniej liczbie wyjsc. Dla dwoch telewizorow wystarczy konwerter Twin, dla trzech lub czterech potrzebny bedzie Quad, natomiast wieksze instalacje wymagaja Octo lub kombinacji Quattro z multiswitchem.

Jakosc okablowania i elementow instalacji ma bezposredni wplyw na stabilnosc odbioru. Warto zainwestowac w kable koncentryczne klasy A oraz gniazdka abonenckie renomowanych producentow. Prawidlowy montaz i regulacja anteny satelitarnej to podstawa sprawnego dzialania calego systemu.

• Czy mozna podlaczyc kilka telewizorow do jednej anteny satelitarnej?

  Tak, jest to standardowe rozwiazanie stosowane w instalacjach domowych. Wymaga to zastosowania konwertera z odpowiednia liczba wyjsc (Twin dla dwoch odbiornikow, Quad dla czterech, Octo dla osmiu) lub systemu multiswitch w przypadku wiekszej liczby telewizorow.

• Jaka jest roznica miedzy konwerterem Quad a Quattro?

  Konwerter Quad posiada cztery niezalezne wyjscia i mozna go podlaczyc bezposrednio do tunerow. Konwerter Quattro dzieli sygnal na cztery pasma, a kazdy port obsluguje inne pasmo – wymaga obecnosci multiswitcha do prawidlowego dzialania.

• Czy do instalacji z piecioma telewizorami potrzebny jest multiswitch?

  Przy pieciu telewizorach mozna rozwazyc konwerter Octo z osmioma wyjsciami, ktory nie wymaga multiswitcha. Jednak jesli chcemy laczyc sygnal satelitarny z naziemnym lub planujemy rozbudowe instalacji, multiswitch 5/8 bedzie lepszym rozwiazaniem.

• Ile kosztuje wykonanie profesjonalnej instalacji telewizyjnej?

  Koszt kompletnej instalacji zalezy od liczby odbiornikow i wybranego sprzetu. Podstawowy zestaw dla dwoch telewizorow z konwerterem Twin to wydatek rzedu 200–400 zl. Rozbudowana instalacja z multiswitchem dla osmiu odbiornikow moze kosztowac 1000–2000 zl.

• Jakie kable stosowac do instalacji satelitarnej?

  Do instalacji satelitarnych zaleca sie kable koncentryczne klasy A o impedancji 75 omow, takie jak Triset-113. Kabel powinien miec zyle wewnetrzna o srednicy co najmniej 1 mm wykonana z miedzi. Dla odcinkow prowadzonych na zewnatrz budynku warto wybrac wersje zelowana.

• Czy mozna samodzielnie wykonac instalacje telewizyjna?

  Montaz anteny i podlaczenie konwertera to czynnosci, ktore mozna wykonac we wlasnym zakresie przy odrobinie wiedzy technicznej. Jednak precyzyjne ustawienie anteny na satelite wymaga miernika sygnalu lub kreatora w dekoderze. W przypadku skomplikowanych instalacji z multiswitchem warto skorzystac z pomocy specjalisty.