Telewizja naziemna w standardzie DVB-T2 to w Polsce zestaw kilkudziesieciu bezplatnych kanalow, w tym TVP1, TVP2, TVN i Polsat, czesto nadawanych w jakosci Full HD. Jej ogromna zaleta jest to, ze dziala niezaleznie od subskrypcji, a podczas intensywnych opadow, gdy sygnal satelitarny potrafi sie na chwile oslabic, naziemna telewizja zwykle trzyma sie niezachwianie. To dobry powod, zeby miec obie anteny w jednym systemie i moc swobodnie przelaczac sie miedzy nimi na kazdym telewizorze w domu.

Od czego zaczac: planowanie to polowa roboty

Zanim kupisz cokolwiek, przelicz telewizory w domu. Jesli masz jeden odbiornik w salonie i jeden w sypialni, instalacja bedzie znacznie prostsza niz przy czterech ekranach rozrzuconych po roznych pokojach. Przy jednym odbiorniku mozesz podlaczyc bezposrednio kabel z anteny satelitarnej do dekodera i osobny kabel z anteny naziemnej do telewizora. Przy kilku odbiornikach sprawa wyglada inaczej, bo sygnal satelitarny trzeba rozdzielic przez urzadzenie zwane multiswitchem, a sygnal naziemny przeprowadzic niezaleznie lub dolaczyc go do tego samego multiswitcha.

Polskie pakiety telewizji satelitarnej, zarowno Polsat Box, jak i Canal+, nadaja z satelity Hotbird 13°E. Oznacza to, ze jesli chcesz korzystac z obydwu operatorow, wystarczy jedna antena skierowana na ten sam satelita. Na tym samym sprzecie mozesz tez odebrac TV Trwam czy kilkanascie niekodowanych kanalow francuskich, bo nadaja one z satelity Astra 19,2°E, ale wowczas potrzebujesz albo osobnej anteny, albo specjalnego konwertera typu Monoblock, ktory obsluguje dwa satelity jednoczesnie. Konwertery Monoblock do ukladu Hotbird/Astra sa dostepne w wersjach Single, Twin i Quad, co oznacza odpowiednio jedno, dwa lub cztery niezalezne wyjscia.

Antena naziemna DVB-T2: wybor i montaz

Anteny naziemne dzielimy na dwie glowne grupy: pasywne i aktywne z wbudowanym przedwzmacniaczem. Antena pasywna nie wymaga zasilania i sprawdza sie wtedy, gdy nadajnik DVB-T2 jest blisko, czyli w zasiegu do 15-20 kilometrow. Przy wiekszych odleglosciach lub kiedy miedzy toba a nadajnikiem sa wzgorza albo gesta zabudowa, lepiej siegnac po antene aktywna. Na polskim rynku popularna jest seria Telkom-Telmor DIGIT, a w wersji aktywnej maja wbudowany przedwzmacniacz z zyskiem okolo 20 dB, filtr 5G SAW ograniczajacy zaklocenia z sieci komorkowych i zwrotnice zasilajaca w komplecie. Ceny anten naziemnych z tej serii zaczynaja sie od okolo 100 zl za wersje pasywna i siegaja 150-200 zl za wersje aktywna.

Dla bardziej wymagajacych lokalizacji dostepne sa kierunkowe anteny Yagi, jak Televes Yagi L790 o 13 elementach z zyskiem 12 dBi w pasmie UHF lub Televes Yagi Edge Mix Combo z 12 elementami obslugujaca pasma UHF i VHF. Anteny te sprawdzaja sie w odleglosciach kilkunastu do kilkudziesieciu kilometrow od nadajnika. Ich ceny ksztaltuja sie na poziomie 120-180 zl za sztuke. Na samym szczycie oferty znajduja sie anteny z systemem automatycznej regulacji wzmocnienia, jak Televes DAT HD BOSS TForce, ktore potrafia wyrownac poziom sygnalu z dwoch roznych nadajnikow MPEG4 DVB-T2, kosztujace okolo 350 zl.

Antena satelitarna: czasza, konwerter, podstawy

Antena satelitarna sklada sie z czaszy odbijajacej sygnal i konwertera, ktory przetwarza go na sygnal elektryczny. Podstawowa stalowa czasza o srednicy 80 cm wystarczy do odbioru sygnalu w wiekszosci polskich lokalizacji. Kosztuje od okolo 109 zl za model w kolorze bialym do okolo 165 zl za wersje grafitowa premium. Czasza o srednicy 90 cm zapewnia lepszy zasieg w trudniejszych warunkach i kosztuje okolo 165-180 zl.

Konwerter to element zamontowany na uchwycie przed czasza, skierowany w strone satelity. Dla standardowego odbioru z jednego satelity wystarczy konwerter typu Quad lub Twin. Jesli planujesz odbior z dwoch satelit jednoczesnie, potrzebujesz konwertera Monoblock. Konwerter Monoblock Twin Opticum kosztuje okolo 115-150 zl, a wersja Quad tego samego producenta to wydatek rzedu 130-170 zl. Drozszy, ale solidniejszy konwerter Monoblock Quad Inverto kosztuje okolo 270 zl.

Niezbedne akcesoria i narzedzia

Montaz anteny na dachu lub elewacji wymaga przygotowania kilku narzedzi i akcesoriow. Lista obejmuje wiertarke udarowa z wiertlem widiowym dobranym do rodzaju podloza, zestaw kluczy plaskich w rozmiarach 10-17, wkretak krzyzakowy, poziomice do sprawdzenia pionowosci masztu, opaski zaciskowe odporne na promieniowanie UV do mocowania kabla oraz kolki rozporowe, tasme butylowa lub silikon do uszczelnienia przepustow w scianie.

Jesli chodzi o kabel koncentryczny, potrzebujesz przewodu RG6 o impedancji 75 omow. Kabel do uzytku wewnetrznego kosztuje okolo 2-3 zl za metr biezacy, a wersja zewnetrzna zelowana odporna na warunki atmosferyczne to wydatek rzedu 3-5 zl za metr. Przy zakupie warto kupic kilka metrow wiecej niz wynika z pomiaru odleglosci, bo kabel trzeba bedzie wyprofilowac z zapasem na ewentualne korekty.

Do podlaczenia kabla z antena potrzebne sa wtyki typu F nakrecane na koncowke przewodu. Kosztuja od okolo 0,50 zl za sztuke przy zakupie wiekszej ilosci. Rozdzielacze sygnalu, czyli rozgalezniki, kosztuja od 8 zl za prosty model dwudrozny do okolo 17 zl za wersje z przejsciem napiecia.

Konfiguracja przy roznej liczbie odbiornikow

Przy jednym odbiorniku telewizyjnym masz najprostsza sytuacje. Sygnal satelitarny prowadzisz kablem do dekodera, a sygnal naziemny osobnym kablem bezposrednio do telewizora wyposazonego w tuner DVB-T2. Nie potrzebujesz zadnych dodatkowych urzadzen rozdzielajacych.

Przy dwoch odbiornikach w roznych pomieszczeniach zaczyna sie komplikacja. Jesli oba telewizory stoja w poblizu siebie, mozesz uzyc rozdzielacza sygnalu. Pamietaj jednak, ze kazde rozgalezienie oslabia sygnal. Lepiej sprawdza sie wtedy multiswitch, ktory rozdziela sygnal bez straty jakosci. Podstawowy multiswitch 5/4 Signal kosztuje okolo 120-150 zl, a model 5/8 to wydatek rzedu 200-300 zl.

Przy trzech lub wiecej odbiornikach multiswitch staje sie elementem obowiazkowym. Urzadzenie ma wejscia dla sygnalu satelitarnego z czterema wyjsciami niezaleznymi, co pozwala na podlaczenie kilku dekoderow jednoczesnie. Niektore multiswitche maja tez wbudowane pasywne wejscie dla sygnalu naziemnego, co upraszcza instalacje.

Ustawianie anteny satelitarnej krok po kroku

Ustawienie anteny satelitarnej wymaga precyzji, ale da sie to zrobic samodzielnie. Najpierw musisz okreslic azymut i kat elewacji dla swojej lokalizacji. Dla Warszawy i okolic satelita Hotbird 13°E znajduje sie w kierunku azymutu okolo 190 stopni przy elewacji okolo 30 stopni. Satelita Astra 19,2°E to azymut okolo 160-165 stopni w tej samej lokalizacji. W internecie dostepne sa kalkulatory online, gdzie wpisujesz wspolrzedne geograficzne i pozycje satelity, a otrzymujesz dokladne wartosci katow.

Montaz zacznij od zamocowania masztu pionowo za pomoca poziomnicy. Maszt scienny kosztuje od okolo 50 zl za wersje 30-centymetrowa do 100 zl za model 100-centymetrowy wzmocniony. Uchwyt musi byc zamontowany solidnie, bo antena satelitarna lapie wiatr jak zagiel. Nastepnie zamontuj czasze na maszcie i wstepnie ustaw azymut zgodnie z obliczeniami.

Teraz najtrudniejsza czesc, czyli precyzyjne dostrojenie. Podlacz kabel do dekodera i wlacz menu ustawien satelity. Znajdziesz tam wskaznik sily sygnalu. Delikatnie obracaj czasza w poziomie, az wskaznik pokaze maksymalna wartosc. Potem reguluj kat elewacji, czyli nachylenie anteny w gore lub w dol. Ponownie sprawdz wskaznik i powtarzaj regulacje obu osi, az uzyskasz najlepszy mozliwy sygnal. Proces moze zajac od kilkunastu minut do nawet godziny, w zaleznosci od tego, jak dokladnie udalo ci sie wczesniej wyliczyc pozycje.

Ustawianie anteny naziemnej

Antena naziemna jest prostsza w ustawianiu, bo nadajniki sa znacznie blizej i latwiej odszukac ich pozycje. W pierwszej kolejnosci ustal, gdzie znajduje sie najblizszy nadajnik DVB-T2. Mozesz skorzystac z strony internetowej UKE, ktora pokazuje mape polskich nadajnikow z ich dokladnymi lokalizacjami i parametrami emisji.

Montaz przeprowadz analogicznie jak w przypadku anteny satelitarnej. Maszt zamontuj pionowo, ale w kierunku najblizszego nadajnika. Antene kierunkowa ustaw tak, zeby byla skierowana dokladnie na maszt nadawczy. Wejdz w menu telewizora lub dekodera DVB-T2 i uruchom automatyczne wyszukiwanie kanalow. Podczas gdy antena chwyta sygnal, delikatnie zmieniaj jej pozycje w poziomie i pionowo, obserwujac ile kanalow zostaje znalezionych. Optymalnie powinienes zlapac wszystkie dostepne multipleksy w twojej okolicy.

Ile to wszystko kosztuje: podsumowanie wydatkow

Kompletny system dla dwoch odbiornikow z multiswitchem to wydatek rzedu 500-800 zl sam material. Oto rozbudowana tabela z glownymi elementami i ich przyblizonymi cenami:

Do tego dochodzi koszt kabla koncentrycznego. Przy odleglosciach rzedu 20-30 metrow lacznie wydatek na kabel to okolo 60-150 zl. Jesli zdecydujesz sie na profesjonalny montaz przez firme instalatorska, koszt ustawienia samej anteny satelitarnej zaczyna sie od okolo 150 zl, a kompletny montaz na dachu lub elewacji to wydatek rzedu 250 zl. Fachowe ustawienie anteny naziemnej to koszt od okolo 150 zl, a za montaz z obstawieniem na dachu zaplacisz od 250 zl.

Ustawianie anteny satelitarnej: pulapki i rozwiazania

Najczestszym problemem przy samodzielnym ustawianiu anteny jest brak sygnalu lub slaby sygnal mimo wlasciwej pozycji. Przyczyn moze byc kilka. Pierwsza to niewlasciwy azymut. Jesli maszyna miernicza pokazuje wartosc inna niz obliczona, sprawdz jeszcze raz wspolrzedne geograficzne swojej lokalizacji. Blad o kilka stopni potrafi przeniesc sygnal calkowicie obok.

Drugi problem to przeszkody terenowe. Wysokie budynki, drzewa czy nawet gesta zabudowa blaszana moga blokowac sygnal satelitarny. Satelita emituje sygnal w linii prostej, wiec jesli miedzy twoja antena a satelita stoi przeszkoda, nie pomoze zadna regulacja. W takiej sytuacji jedynym wyjsciem jest znalezienie innej lokalizacji montazu, wyzej nad przeszkodami.

Trzeci problem to zla polaryzacja konwertera. Konwertery Monoblock maja oznaczenia dla lewej i prawej polaryzacji. Jesli podlaczyles wyjscia do multiswitcha w zlej kolejnosci, sygnal bedzie slaby lub znieksztalcony. Sprawdz dokladnie oznaczenia na konwerterze i multiswichu.

Dekodery i moduly CAM: jakie rozwiazanie wybrac

Do odbioru telewizji satelitarnej potrzebujesz urzadzenia odbiorczego. Masz dwie glowne opcje. Pierwsza to dekoder, czyli osobne urzadzenie podlaczane do telewizora. Polsat Box 4K to dekoder obslugujacy rozdzielczosc 4K, ale dostepny tylko na wynajem. Evobox Stream to urzadzenie, ktore czasami pojawia sie w sprzedazy na wlasnosc w ofertach dla klientow Polsat Box GO. Podobnie wyglada sytuacja z Canal Plus, gdzie dekoder CANAL+ BOX 4K to urzadzenie na wynajem, a za okolo 300 zl mozna kupic model WiFiBox+.

Druga opcja to modul CAM CI+, ktory wsuwa sie bezposrednio do gniazda CI+ w telewizorze. Modul CAM eliminuje dodatkowe urzadzenie i pilota, ale wymaga telewizora wyposazonego w gniazdo CI+. Modul CAM Polsat CI+ kosztuje okolo 50-80 zl w zestawie z pakietem startowym. Modul CAM CI+ ECP Canal+ z pakietem startowym to wydatek rzedu 170-180 zl.

Czeste pytania i odpowiedzi

• Czy mozna miec jedna antene satelitarna do odbioru Polsat Box i Canal Plus jednoczesnie?

  Tak, poniewaz obie platformy nadaja z tego samego satelity Hotbird 13°E. Wystarczy jedna czasza skierowana na te pozycje orbitalna i konwerter z odpowiednia liczba wyjsc dla obu dekoderow.

• Czy antene naziemna mozna zamontowac na balkonie, czy koniecznie na dachu?

  Antene naziemna mozna montowac na balkonie, jesli nadajnik jest w zasiegu do okolo 20 kilometrow i nie ma przeszkod terenowych blokujacych sygnal. Przy wiekszych odleglosciach lepsze rezultaty daje montaz na dachu wyzej nad przeszkodami.

• Jak odroznic antene aktywna od pasywnej?

  Antena aktywna ma wbudowany przedwzmacniacz i wymaga zasilania. Wyroznia sie obecnoscia pudelka elektroniki przy elemencie odbiorczym i gniazda do podlaczenia zasilacza. Antena pasywna to prosty model bez elektroniki, czesto wygladajacy jak klasyczny wiatrak.

• Ile metrow kabla koncentrycznego potrzebuje do instalacji w domu jednorodzinnym?

  To zalezy od rozkladu pomieszczen. Przy jednym odbiorniku wystarczy zwykle 10-15 metrow. Przy rozdzieleniu sygnalu na kilka pokoi zsumuj odleglosci od anteny do kazdego telewizora i dodaj 20% zapasu na profilowanie i ewentualne korekty.

• Czy konwerter Monoblock jest lepszy od dwoch osobnych konwerterow w zezie?

  Konwerter Monoblock zajmuje mniej miejsca na uchwycie i jest tanszy od dwoch osobnych konwerterow. Dla amatorskiej instalacji to lepsze rozwiazanie. Przy profesjonalnych instalacjach z wieksza precyzja ustawienia niektorzy instalatorzy wola dwa osobne konwertery.

Wybor wlasciwego rozwiazania dla twojego domu

Decyzja o tym, jaki system antenowy wybrac, zalezy od kilku czynnikow. Po pierwsze, od liczby odbiornikow w domu. Jeden lub dwa telewizory to instalacja prosta, trzy lub wiecej wymagaja multiswitcha. Po drugie, od jakosci sygnalu naziemnego w twojej lokalizacji. Jesli mieszkasz blisko nadajnika, antena pasywna wystarczy. W odleglosci powyzej 20 kilometrow rozwaz model aktywny z przedwzmacniaczem. Po trzecie, od tego, ktore platformy satelitarne chcesz odbierac.

Jesli zalezy ci tylko na bezplatnych kanalach naziemnych, wystarczy antena DVB-T2 podlaczona bezposrednio do telewizora. Jesli chcesz dodatkowo odbierac kanaly platne z Polsat Box lub Canal Plus, potrzebujesz anteny satelitarnej z dekoderem lub modulem CAM. Jesli natomiast chcesz miec dostep do kanalow z obu pozycji satelitarnych, wybierz konwerter Monoblock lub dwie osobne anteny.

Montaz systemu z dwiema antenami to projekt wymagajacy czasu i cierpliwosci, ale wykonalny samodzielnie przy odrobinie checi. Jesli nie czujesz sie pewnie na wysokosciach lub przy pracach elektrycznych, wezwij profesjonalna ekipe instalatorska. Koszt uslugi zwykle zwraca sie w spokoju ducha i gwarancji poprawnego dzialania instalacji przez lata.