Wspolczesne dekodery telewizyjne potrafia znacznie wiecej niz ich poprzednicy sprzed dekady. Urzadzenia takie jak Evobox PVR od Polsat Box czy Ultrabox+ 4K od Canal+ wyposazone sa w kilka niezaleznych tunerow, ktore pozwalaja nagrywac kilka programow jednoczesnie, ogladac telewizje w trybie time-shift czy korzystac z funkcji obrazu w obrazie. Problem pojawia sie jednak w momencie podlaczania takiego sprzetu do anteny satelitarnej. Tradycyjne konwertery i pojedynczy kabel koncentryczny nie sa w stanie sprostac wymaganiom nowoczesnych odbiornikow. Dotychczas konieczne bylo prowadzenie drugiego, trzeciego, a czasem nawet czwartego przewodu od czaszy antenowej do kazdego urzadzenia. Dla wlascicieli mieszkan i domow oznaczalo to czesto kucie scian, przebijanie otworow w stropach i generalnie spore zamieszanie. Na szczescie technologia Unicable SCR (Single Cable Router), znana rowniez pod nowsza nazwa dCSS (digital Channel Stacking System), oferuje eleganckie rozwiazanie tego problemu.

W duzym skrocie system jednokablowy pozwala przeslac sygnal satelitarny do nawet trzydziestu dwoch niezaleznych tunerow za posrednictwem jednego tylko przewodu koncentrycznego. Zamiast plataniny kabli biegnacych od anteny do kazdego pokoju, wystarczy jeden przewod prowadzacy do splittera z funkcja przepuszczania napiecia (power pass), a dalej krotkie laczowki do poszczegolnych odbiornikow. Kazdy dekoder otrzymuje w menu konfiguracji anteny przypisana wlasna czestotliwosc uzytkownika (User Band), dzieki czemu urzadzenia nie zaklocaja swojej pracy. Efekt? Jeden dekoder w salonie nagrywa trzy kanaly naraz, drugi w sypialni odtwarza material z biblioteki wideo na zyczenie, a trzeci w pokoju dzieciecym wyswietla kreskowki na zywo. Wszystko przez ten sam przewod biegnacy od czaszy antenowej.

Jak dziala system jednokablowy

Zrozumienie zasady dzialania technologii Unicable wymaga chwili uwagi, ale nie jest to wiedza tajemna ani zarezerwowana wylacznie dla specjalistow wykonujacych ustawienie anteny satelitarnej. Zacznijmy od podstaw. Tradycyjny konwerter satelitarny przesyla do odbiornika cala cwiartke pasma Ku, czyli jeden z czterech fragmentow sygnalu satelitarnego. Odbiornik steruje konwerterem za pomoca napiecia (13V lub 18V) oraz sygnalu o czestotliwosci 22 kHz, wybierajac pozadany zakres. Problem polega na tym, ze sygnal z klasycznego konwertera nie moze byc rozdzielany zwyklym rozgaleznikiem, poniewaz rozne dekodery probowalyby jednoczesnie wymuszac na konwerterze rozne parametry pracy, co prowadziloby do wzajemnych zaklocen.

Technologia Unicable zmienia podejscie do tego problemu. Konwerter jednokablowy zamieniany jest w inteligentny filtr, ktory nie przesyla calego pasma, lecz wycina wylacznie fragment zawierajacy zadany transponder. Ten fragment przesylany jest na dedykowanej czestotliwosci zwanej User Band (UB). Komunikacja miedzy odbiornikiem a konwerterem odbywa sie za pomoca protokolu SCR, ktory jest dobrze znany w swiecie instalacji satelitarnych i stanowi rozszerzenie istniejacych standardow, a nie ich rewolucyjne zastapienie. Rozne odbiorniki moga jednoczesnie zadac roznych transponderow i kazdy z nich otrzymuje sygnal na wlasnej, niezaleznej czestotliwosci. Cala transmisja miesci sie w pasmie od 950 do 2150 MHz.

Dwie generacje standardu Unicable

Na rynku dostepne sa dwa warianty technologii jednokablowej, ktore roznia sie mozliwosciami i przeznaczeniem. Pierwsza wersja, oznaczana jako Unicable I lub SCR (norma EN 50494), oferuje od czterech do osmiu kanalow User Band. Czestotliwosci tych kanalow sa zazwyczaj zaprogramowane na stale w konwerterze i nie mozna ich modyfikowac. Typowy konwerter Unicable I moze dysponowac kanalami na czestotliwosciach 1210 MHz, 1420 MHz, 1680 MHz oraz 2040 MHz. Takie rozwiazanie sprawdza sie w prostszych instalacjach, gdzie liczba dekoderow nie przekracza czterech lub osmiu urzadzen. Warto zwrocic uwage, ze konwertery Unicable I pozostaja kompatybilne z dekoderami obslugujacymi nowsza wersje standardu.

Druga generacja, okreslana jako Unicable II lub dCSS (norma EN 50607), wprowadza istotne usprawnienia. Maksymalna liczba kanalow User Band wzrasta do trzydziestu dwoch, co pozwala na obsluge znacznie wiekszej liczby odbiornikow z jednego przewodu. Co wiecej, w wielu modelach konwerterow i multiswitchy Unicable II czestotliwosci kanalow sa programowalne, co daje instalatorom wieksza elastycznosc przy projektowaniu systemow. Dodatkowa zaleta jest mozliwosc zmiany szerokosci przesylanego fragmentu pasma, co optymalizuje wykorzystanie dostepnego pasma transmisyjnego.

Mozliwosci nowoczesnych dekoderow wyposazonych w glowice FBC

Wspolczesne odbiorniki platform takich jak Polsat Box czy Canal+ wyposazone sa w zaawansowane glowice FBC (Full Band Capture), ktore zmieniaja mozliwosci domowej instalacji telewizyjnej. Mimo ze urzadzenia te dysponuja zazwyczaj tylko dwoma wejsciami antenowymi, wnetrze kryje osiem niezaleznych demodulatorow. Dekodery takie jak wspomniany Evobox PVR czy Ultrabox+ 4K potrafia w pelni wykorzystac przepustowosc systemu Unicable II, pobierajac sygnal z czterech lub wiecej czestotliwosci User Band jednoczesnie. Praktycznie oznacza to mozliwosc nagrywania trzech programow i jednoczesnego ogladania czwartego w trybie time-shift, bez zadnych kompromisow w jakosci obrazu.

Funkcja szybkiego przelaczania kanalow to kolejna zaleta wynikajaca z architektury glowic FBC. Wolne tunery nie pozostaja bezczynne, lecz stale monitoruja sasiednie kanaly na liscie, przygotowujac sie na ewentualne przelaczenie. Dzieki temu zmiana programu odbywa sie praktycznie natychmiast, bez irytujacych chwil oczekiwania na ponowne dostrojenie dekodera. System automatycznie przygotowuje podglad dwoch kanalow do przodu i jednego do tylu, co w codziennym uzytkowaniu przeklada sie na plynnosc i komfort ogladania porownywalna z telewizja kablowa czy internetowa.

Co zyskujecie stosujac system jednokablowy

Korzysci plynace z wdrozenia technologii Unicable mozna rozpatrywac w kilku wymiarach. Pierwszym i najbardziej oczywistym jest oszczednosc okablowania. W tradycyjnym scenariuszu, gdy gospodarstwo domowe korzysta z dwoch lub trzech niezaleznych dekoderow (glowny odbiornik plus opcjonalne urzadzenia multiroom), instalacja wymagalaby pociagniecia od czterech do szesciu przewodow koncentrycznych od anteny do poszczegolnych pomieszczen. System jednokablowy redukuje te liczbe do jednego przewodu glownego i krotkich laczowek od splittera do odbiornikow. Przy dlugosci instalacji rzedu trzydziestu metrow roznica w kosztach materialowych jest dobrze odczuwalna, zwlaszcza ze dobry kabel koncentryczny klasy RG-6 kosztuje od trzech do pieciu zlotych za metr.

Kolejna zaleta jest elastycznosc konfiguracji. W miare rozrastania sie potrzeb domownikow, na przyklad przy dodawaniu kolejnego odbiornika, nie ma koniecznosci prowadzenia nowego przewodu od anteny. Wystarczy podlaczyc kolejne urzadzenie do istniejacego splittera (o ile oczywiscie mamy wolne kanaly User Band). Jest to szczegolnie istotne w budynkach wielorodzinnych, gdzie dostep do przestrzeni miedzy pietrami bywa ograniczony, a modernizacja instalacji wymaga uzgodnien z zarzadca nieruchomosci.

Trzeci wymiar to estetyka i porzadek. Jeden przewod biegnacy od czaszy do splittera, a dalej krotkie laczowki do urzadzen, to zdecydowanie mniej widoczna infrastruktura niz platanina kabli rozchodzaca sie po elewacji budynku. W przypadku domow jednorodzinnych roznica ta ma znaczenie zarowno dla wygladu zewnetrznego, jak i dla wnetrza, gdzie ciagnace sie przez salon czy hol kable nie sa mile widziane.

Wymagany sprzet i konfiguracja

Przygotowanie instalacji jednokablowej wymaga kilku elementow, ktore nalezy dobrac odpowiednio do skali przedsiewziecia. Podstawowym komponentem jest konwerter jednokablowy, ktory w zaleznosci od wybranego standardu oferuje okreslona liczbe kanalow User Band. Na rynku dostepne sa zarowno konwertery kompaktowe przeznaczone dla domow jednorodzinnych, jak i multiswitche zdolne obsluzyc wieksze instalacje. Koszt konwertera Unicable I z czterema kanalami zaczyna sie od okolo stu zlotych, podczas gdy multiswitche Unicable II wyposazone w funkcje programowania i zarzadzania moga kosztowac 300-500 z?. Do tego nalezy doliczyc koszty rozgaleznikow (splitterow) z funkcja przepuszczania napiecia, kabli i zlaczek.

Wazne jest, aby rozgalezniki w instalacji jednokablowej pracowaly w pelnym pasmie satelitarnym, siegajacym do 2400 MHz, i posiadaly funkcje DC-pass umozliwiajaca przesylanie napiecia zasilajacego konwerter. W przeciwnym razie sygnal moze byc tlumiony lub zasilanie nie dotrze do konwertera, co uniemozliwi prawidlowe dzialanie calego systemu.

Sama konfiguracja odbiornikow przebiega intuicyjnie i ogranicza sie do wyboru odpowiedniej opcji w menu ustawien anteny. Dekodery platform wykrywaja tryb pracy automatycznie i proponuja przypisanie kanalow User Band zgodnie z wewnetrzna lista. Uzytkownik moze rowniez skonfigurowac ustawienia recznie, przypisujac konkretne czestotliwosci do poszczegolnych wejsc. W przypadku multiswitchy programowalnych zmiana ustawien mozliwa jest przy uzyciu programatora konfiguracyjnego lub aplikacji mobilnej, co znaczaco ulatwia dostosowanie systemu do specyficznych potrzeb.

Kiedy warto zdecydowac sie na system jednokablowy

Technologia Unicable sprawdza sie w wielu opcjach, ale nie jest rozwiazaniem uniwersalnym dla kazdej instalacji. Jesli posiadacie jeden dekoder z pojedynczym tunerem i nie planujecie rozbudowy systemu, tradycyjny konwerter quad z jednym kablem bedzie wystarczajacy i tanszy. Roznica w kosztach jest wowczas marginalna, a ewentualne korzysci z systemu jednokablowego pozostana niewykorzystane.

Jednokablowy system staje sie natomiast wyborem niemal oczywistym w sytuacjach gdy posiadacie lub planujecie posiadac wiecej niz jeden dekoder, szczegolnie jesli urzadzenia te wyposazone sa w funkcje PVR (nagrywanie) lub obsluguja nowoczesne formaty 4K. Warto rowniez rozwazyc te technologie przy modernizacji istniejacej instalacji, gdy okablowanie jest juz ulozone i nie ma mozliwosci latwego dodania kolejnych przewodow. W przypadku budynkow wielorodzinnych, gdzie konieczne jest podlaczenie wielu lokali z jednej anteny zbiorczej, Unicable II oferuje najefektywniejsze wykorzystanie dostepnej infrastruktury kablowej.

Osobnym przypadkiem sa instalacje wykorzystujace glowice FBC w odbiornikach niededydkowanych, takich jak Vu+ czy Dreambox. Takie urzadzenia potrafia pobierac sygnal z osmiu transponderow jednoczesnie, co w pelni wykorzystuje potencjal standardu Unicable II. Dla uzytkownikow, ktorzy nagrywaja wiele programow lub korzystaja z funkcji timeshift na kilku kanalach rownoczesnie, jest to rozwiazanie zapewniajace maksymalna elastycznosc bez kompromisow w jakosci.

Najczesciej zadawane pytania

• Czy moge podlaczyc dekoder bez obslugi Unicable do instalacji jednokablowej?

  Tak, ale konieczne bedzie uzycie wyjscia Legacy obok wyjsc Unicable. Wyjscie Legacy dziala w trybie klasycznym i pozwala na podlaczenie tradycyjnych odbiornikow, choc wowczas nie sa w pelni wykorzystywane mozliwosci systemu jednokablowego.

• Ile kosztuje wymiana konwertera tradycyjnego na Unicable?

  Koszt konwertera Unicable I z czterema kanalami User Band zaczyna sie od okolo stu zlotych. Wersje z wieksza liczba kanalow lub z funkcja programowania (Unicable II) kosztuja od dwustu do pieciuset zlotych, w zaleznosci od producenta i specyfikacji technicznej.

• Czy system Unicable wspolpracuje z antena naziemna DVB-T?

  Tak, nowoczesne multiswitche jednokablowe TERRA i podobne rozwiazania umozliwiaja dystrybucje sygnalu DVB-S/S2, telewizji naziemnej DVB-T oraz radia FM i cyfrowego DAB za pomoca jednego kabla koncentrycznego. Wymaga to jednak odpowiedniego urzadzenia obslugujacego wiele zrodel sygnalu.

• Czy przy instalacji Unicable moge korzystac z istniejacego okablowania?

  Tak, o ile przewody koncentryczne spelniaja wymagania dotyczace pasma (do 2400 MHz) i sa w dobrym stanie technicznym. W wielu przypadkach modernizacja instalacji ogranicza sie do wymiany konwertera i dodania splitterow, bez koniecznosci wymiany kabli.

• Jakie dekodery platform polskich obsluguja technologie Unicable?

  Z oferty Polsat Box sa to miedzy innymi Evobox PVR oraz Polsat Box 4K. W przypadku Canal+ pelna obsluge oferuja modele Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K. Dekodery te wyposazone sa w glowice FBC pozwalajace na jednoczesne nagrywanie kilku programow.

• Czy sygnal z systemu Unicable jest stabilny przy wielu jednoczesnych nagraniach?

  Tak, pod warunkiem ze instalacja jest prawidlowo wykonana, a konwerter dysponuje wystarczajaca liczba kanalow User Band dla wszystkich aktywnych tunerow. Przy korzystaniu z dekoderow z glowicami FBC kluczowe jest zapewnienie odpowiedniej mocy sygnalu, co czasem wymaga uzycia wzmacniacza masztowego.